Op donderdag trokken we er in kleine groepen op uit, op bezoek bij inspirerende commons initiatieven in de praktijk. Eindelijk het veld in! BRAL koos voor het thema “Urban Commons” en ging naar Rotterdam. Het was niet de eerste keer dat we een bezoek brachten aan “Stad in de Maak”. In 2013 werd er ook al uitvoerig gediscussieerd met dit burgerinitiatief dat gevestigd is in de grootste havenstad van Nederland. Vier jaar later staan we opnieuw voor de deur, deze keer kijken we met een commons-blik. Stad in de Maak heeft sinds enkele jaren een aantal leegstaande panden onder haar hoede genomen om daarin te doen wat hun eigenaar niet (meer) lukt: het onderhouden en gebruiken van een gebouw waarvan zij eigenaar zijn.Lees verder “‘BEST OF’ The International Assembly of the Commons Utrecht 2017”
In de afgelopen maanden hebben we een toenemende stroom bezoekers kunnen verwelkomen, die nieuwsgierig komen kijken wat Stad in de Maak nou precies aan het doen is. De meesten hebben er wat van gehoord of over gelezen, maar kunnen het toch lastig vatten. Een korte rondleiding door de panden brengt al snel een blik van herkenning tevoorschijn: een collectieve werkplaats, eigen bioscoop, de wasserette, een zelfkook restaurantje – dat begrijpt iedereen wel. Maar uiteindelijk komt dan toch het hoge woord eruit: “En wat is nou jullie verdienmodel?”.
Meestal klapt het er dan uit: “Dat hebben we niet. Nog niet. Of – we hoeven er niet per sé aan te verdienen.”. Het laat het bezoek meestal licht verward achter. Wat hoewel Stad in de Maak op het eerste gezicht lijkt op een hele trits stadsmakers, place-makers en andere uitspruitsels van de “creatieve industrie”, blijkt het bij nadere beschouwing toch flink te verschillen. Dat heeft vooral mee te maken met het feit dat er wél ondernemen wordt, maar dat het doel daarvan het aspect “verdienen” flink voorbijstreeft.
De econoom Martijn Jeroen van der Linden zegt er dit over: “We hebben hier duidelijk niet te maken met een standaard onderneming. (…) Kenmerkend voor het ‘standaard’ kapitalistisch systeem zijn privaat eigendom, accumulatie en het geloof in het individu en zijn of haar acties. Allemaal dingen waar Stad in de Maak (SidM) nét anders tegenaan kijkt.”. En alhoewel dit vanuit een conventioneel ondernemingsperspectief een nogal ongebruikelijk insteek is, staan we daar niet alleen in. Daarbij worden we gesteund door een groeiend aantal ‘vernieuwingseconomen’ die stellen dat de neoklassieke economie langzaam bij het grofvuil kan worden gezet. In de eerste plaats, omdat het een theorie is die zó rammelt dat we onze toekomst er niet langer aan moeten verbinden.
Bron: Kate Raworth en Christian Guthier / The Lancet Planetary Health
Eén van deze opvallende vernieuwers is Kate Raworth. Zelf is ze van huis uit een econome – en dus thuis in de abstractie en complexiteit van de economische theorie. Maar ze draagt juist een opvallend helder en toegankelijk alternatief aan voor een economische grondslag die zowel mens als planeet respecteert. De kern hierin ligt in het verwerpen van de drang naar winstmaximalisatie – normaal gesproken de karakteristiek (zoals in Bruto Nationaal Product, BNP) waaraan een ’succesvolle’ economie wordt herkend. Maar, stelt ze, je kunt helemaal geen oneindige groei op een eindige planeet hebben. Dat moét wel misgaan: van uitbuiting, tot armoede en vernietiging van onze planeet. In plaats van naar voortdurende groei te streven, moeten we herkennen wanneer een economie (of een onderneming) is uitgerijpt en in evenwicht is gekomen. Daarbij moeten economische doelen integraal worden bekeken, zodat ze groeien binnen grenzen, in een ideale cirkel. Als visualisatie van gebruikt ze hiervoor een donut. VPRO’s Tegenlicht heeft hierover een pakkende uitzending gemaakt.
Leuk, Stad in de Maak is één van de 10 projecten die door de jury uit 44 inzendingen zijn gekozen voor de Rotterdam Architectuurprijs 2017.
Onze pitch: “Architectuur is méér dan het netjes stenen stapelen of het soepel ordenen van functie en ruimte. Architectuur in zijn beste vorm genereert een bruisend (stads)leven en faciliteert de vrije ontplooiing van mensen. Het is de kunst van het mogelijk maken (Cedric Price).
Meer info in een pdf brochure (link rechts onderaan de stempagina voor Stad in de Maak)
Bakkerij De Eenvoud, een buurtbakkerij die in de meentruimte van Stad in de Maak wordt gemaakt, doet mee aan De Burger Bepaald. Bewoners van Rotterdam-Noord mogen door middel van online stemmen in totaal 50.000,= Euro cultuurbudget verdelen over 65 lokale cultuuruitingen.
Bakkerij de Eenvoud start bij Stad in de Maak, bouwt een leemoven en bakt brood! Iedere week met buurtbewoners samen brood bakken en verhalen, recepten en dromen uitwisselen. Leer brood bakken van de buren en proef de warme broodjes die we voor elkaar bakken.
Bakkerij de Eenvoud bakte afgelopen woensdag 22 november het eerste brood en testte recepten van deelnemers. Samen met buren kneedde we het deeg en bakten we verschillende broodjes en broden. We lieten het brood proeven en Creatief Beheer, hard aan het werk in de wijk, proefde ook een welverdiend broodje mee. Lees verder “STEM OP BAKKERIJ DE EENVOUD”
Tuesday 24th October City in the Making celebrated the future. A gathering of about 40 inner circle City in the Making inhabitants and fellow-workers plus friends attended three presentations of projects that were made as a contribution to the yearlong festival Pioniersmeent De Stokerij (which loosely translates as: Pioneer Commons The Stokerij or Boilerhouse).
Architect/cartographer/draughtswoman Carlijn Kingma, and futurologist Edwin Gardner and Christiaan Fruneaux (both from Monnik, Studio for Futures & Fictions) were asked to reflect upon the near and distant future, both of society in general as well as of City in the Making as a network and Rotterdam Noord as our place of action. Our secret hope was that they would sketch us a clearly defined roadmap to our future. As usual with such questions we got more than we asked for, but also in a way we got less. Lees verder “An Evening of the Future at City in the Making”
Last month the book ‘Funding the Cooperative City‘ was published. The book promotes and assists experiments in community-led urban development in European cities. Through workshops (Rotterdam, Berlin and Paris in 2014 and Budapest, Madrid, Rome, Rotterdam, Bratislava, Prague and Warsaw in 2016) as well as investigative reports, video portraits and a publication, the project brings together protagonists from various cities to help shaping a new European culture of urban development based on community-driven initiatives, civic economic models and cooperative ownership.
City in the Making is one of the featured projects. The interview with Marc Neelen explains it all (well almost). Here it is: FCC_Stad_in_de_Maak (002)
Sinds afgelopen november heeft architect/kunstenaar/cartograaf Carlijn Kingma gewerkt aan een allesomvattende, megagrote tekening die de positie van Stad in de Maak in het grotere veld van moderniteit en nieuwe Romantiek plaatst. Hij is eindelijk af. Als opdrachtgevers (en vrienden) zijn we enorm blij met dit ‘meer dan ooit verwacht’ resultaat, en we willen deze blijdschap graag met iedereen delen.
Toevallig (maar wat is toeval?) heeft Carlijn de komende maand haar eerste solo-expositie in Rotterdam in Gallery Untitled, in Rotterdam. De tekening onder de titel ‘The Babylonian Tower of Modernity’ is daar voor het eerst te zien. We nodigen iedereen (maar vooral de kenners en fans van utopieën en ideaalsteden) uit om te gaan kijken. Als je aanstaande zondag naar de opening komt, kun je het resultaat samen met ons vieren, maar een keertje op een rustige dag gaan kijken is waarschijnlijk de enige manier om alle details echt goed te zien. Twee keer gaan dus!
Het mag dan wel ‘komkommertijd’ zijn geweest, maar dat heeft niet belet dat er een verse editie van de Stoker bij de drukker vandaan is gekomen. Een editie die ingaat op één van de lastige dilemma’s van deze tijd: het eind van de arbeid als grondlegger van ons bestaan. En daarmee het begin van een tijdperk waarin niet arbeid maar juist werk – en dan vooral zinvolle werkzaamheden – centraal staan. We hebben er een paar pagina’s over volgeschreven.
Voor wie dat allemaal wat snel gaat: het begint duidelijk te worden dat de ‘baan’ als perspectief voor een groeiend deel van de wereldbevolking een uitstervende realiteit aan het worden is. Oorzaak daarvan is o.a. de massale uitruil van arbeid(ers) door automatisering / robotisering, terwijl er tegelijkertijd een ongekende toestroom van geschoolde arbeidskrachten is. Netto resultaat: ‘surplus populatie’; een reservoir van zinloos geworden arbeidskrachten. Een schrikbeeld, maar ook een buitenkans: we kunnen ons eindelijk met andere dingen nuttig gaan maken. Meer hierover in een speciale dubbelpagina in de krant.
Voor wie de ‘loonslavernij’ toch al geen aantrekkelijk bestaan bood, zal het eind van de arbeid zeker geen ‘zwart gat’ betekenen. Zoals te lezen valt zijn binnen Stad in der Maak velen dat al in méér of mindere mate in realiteit aan het brengen. Tussen dat alles door een paar opmerkelijke interviews met bij Stad in de Maak betrokken mensen. Maar goed, lees het liever zelf maar! De krant is ouderwets op papier te lezen (af te halen op de Pieter de Raadtstraat) of in deze pdf.
Deze aflevering is gewijd aan werk; aan het werk dat in de collectieve ruimten wordt verricht en aan de projecten waaraan is samengewerkt, maar ook aan zin en onzin van werken en aan universeel basisinkomen.
The conference focuses on self-governance, cooperation, and institutional change through examples from all over the world, but also pays much attention on the significant current-day developments on common-pool resources and cooperatives within the Netherlands (such as knowledge commons, energy cooperatives, care cooperatives, urban commons, and other citizens’ initiatives), not only by inviting representatives of those Dutch initiatives to join as conference participants, but also by offering them an opportunity to draw attention to their initiatives, by organizing public events and field-trips.
The excursion we will witness recent developments in urban commons taking place in the city of Rotterdam – dealing with housing, food, and education. City in the Making is hosting it together with Food Garden (De Voedseltuin), a charitable organization that distributes food to low-income individuals to avoid hunger and Rotterdam Skillcity (Vakmanstad), a knowledge common, where primary school children are taught gardening, cooking, aikido or judo, technology and programming, and philosophy on a weekly basis.
