Een magazijn vol verhalen

Stad in de Maak bestond in 2023 tien jaar! Dat hebben we gevierd door
ons magazijn leeg te schudden en onze avonturen en expertise te delen in een boek. Vlak voor de zomer 2024 is Magazijn Stad in de Maak (eindelijk) opgeleverd en ingericht; een opslagplaats van 320 pagina’s van al onze verhalen over coöperatief wonen en ‘commoning’ in de stad.


Magazijn vertelt over een decennium Stad in de Maak. Over het kleine groepje aanstekers dat destijds, midden in de crisis, begon met het vlot trekken van leegstaande panden en ze beschikbaar maakte om te wonen en als collectieve ruimten voor de buurt. En hoe dat uitgroeide tot een stichting die zorgt dat er een alternatieve manier van wonen mogelijk is, naast de sociale huur met lange wachtlijsten en de speculatieve markt van particuliere huur- en koopwoningen.


Commons in opkomst
We merken dat steden van nu toe zijn aan een alternatieve vorm van wonen, werken en samenleven. Waar 10 jaar geleden termen als commoning, gemeenschappelijke huishoudens, community al snel werden weggezet als ‘commune’ en daar vies bij gekeken werd, is het collectief beheer en eigendom van panden, gemeenschappelijk wonen en commoning nu juist een wensscenario voor zowel bewoners, als ontwikkelaars. Dit boek draagt bij aan een antwoord op de zoektocht naar een manier om alternatief, betaalbaar en sociaal wonen mogelijk te maken in tijden van een woningmarkt die vele woningzoekers en levensstijlen uitsluit.


Verhalen, visie en foto’s
Er blijkt zoveel meer te vertellen dan we de afgelopen jaren met onze haren onder het (ver)bouwstof hebben gedaan. Het boek is daarom een goede gelegenheid om onze ervaringen met alternatief leegstandsbeheer, met onconventionele woon- en werkprogramma’s en met  commons en commoning te delen, te vertellen over onze visie op alternatief en betaalbaar wonen in de stad, wooncoöperaties en alternatieve wijkvoorzieningen. Bovendien laten we zien hoe het gedachtegoed van Stad in de Maak zich in de loop van dat tienjarige avontuur heeft verdiept en verrijkt.


De foto’s die Hans Werlemann maakte in de beginjaren illustreren de ontwikkeling. Daarnaast laten de portretten van Frank Hanswijk van de huidige bewoners zien hoe levendig onze gemeenschap is. In de interviews van Daphne Koenders lees je wat onze panden betekenen voor onze bewoners en gebruikers. De interviews met het bestuur maken inzichtelijk welke activistische, maar toch verbindende houding Stad in de Maak kenmerkt. Natuurlijk wordt eindelijk ook eens duidelijk wat wij nou allemaal doen, onder andere door de uitklapkaart (achterzijde van de stofwikkel om het boek) van Nadia Nena Pepels van al onze panden door de jaren heen.

Ambitie
Ook nemen we je mee in onze ambitie om niet alleen tijdelijke woonruimte te bieden, maar één of meerdere permanente wooncoöperaties te vestigen. Verder lees je natuurlijk over onze visie, missie, mijlpalen en plannen voor de toekomst en onthullen we groot nieuws: ons eerste eigen pand is een feit!

Hierover spoedig meer in een volgende blog. Voor nu welkom thuis van je vakantie. We hopen dat dit Magazijn ‘thuis’ voor je mag verrijken.


Magazijn Stad in de Maak, te krijg en te koop
Magazijn is voor alle (oud-)bewoners en werkers van Stad in de Maak gratis op te halen vanaf donderdag 5 september bij Kiosk (Pieter de Raadtstraat 35B) zolang de  – best grote – voorraad strekt . Zie voor overige openingstijden (veelal donderdag, vrijdag, zaterdag) de website van Kiosk Rotterdam.

Voor andere belangstellenden is Magazijn te koop in Kiosk Rotterdam en bij NAi Boekverkopers / Booksellers (Museumpark 25) voor 29,50.


Magazijn – Stad in de Maak
16,5×23,5 cm; 320 pgs.
ISBN: 978-90-9038724-6
Redactie: Ana Džokić, Selma Hengeveld, Daphne Koenders, Marc Neelen, Katarina Popović, Piet Vollaard.
Met fotografie van de Stad in de Maak gemeenschap, Frank Hanswijk en Hans Werlemann en de kaart in de omslag is gemaakt door Nadia Nena Pepels.

Shapeshifting: Stad in de Maak als ‘producent van Gemene Ruimte’

Op 29 januari, midden in een Covid-lockdown, verdedigde Louis Volont (Sociologie & Cultuur Commons Quest Office, Universiteit Antwerpen) zijn proefschrift ‘Shapeshifting: The Cultural Production of Common Space’. Stad in de Maak in het algemeen, en Pension Almonde in het bijzonder, was een van de drie cases die Louis als ‘getuigen voor de verdediging’ gebruikte. De andere twee zijn The Public Land Grab (Londen) en Montana Verde (Antwerpen). Het volledige proefschrift is online te lezen, maar hier is alvast een voorproefje.

In zijn inleiding stelt Louis zijn fundamentele ‘empirische’ onderzoeksvraag als volgt: “Dit onderzoek stelt het concept van gemeenschappelijke ruimte op de proef. Mijn leidende vraag is deze: hoe wordt de gemeenschappelijke ruimte geproduceerd binnen de huidige omstandigheden van stedelijke ontwikkeling? Anders gezegd: via welke tactieken geven stadsactivisten een ruimtelijke uitdrukking aan het concept van de Gemene Ruimte (commons)?”

De belangrijkste ‘gids’ van de studie is Lefebvre’s ’triade’ (‘The Production of Space’ en ‘Critique of Everyday Life’); ‘geleefde’ ruimte (representatieve ruimte), geconcipieerde ruimte (representaties van ruimte) en waargenomen ruimte (ruimtelijke praktijk). Maar Louis hernoemt / herdefinieert deze Levebrvreaanse triade vanwege: “Lefebvre’s ‘wollige’ formulering van de drie sferen van de triade. Representaties van zowel ruimte als representatieruimten lijken in de triade op te treden als dingen, namelijk als visuele, verbale of geschreven projecties in de context van de eerste, en als ruimtes met een gevoel van meervoudige betekenis in de context van de laatste. Ruimtelijke praktijk komt dan niet naar voren als een ‘ding’, maar als een ‘proces’: een proces om ruimte te gebruiken, of het nu is om te overleven, maatschappelijke reproductie of kapitalistische groei.

In plaats daarvan wordt de triade geherformuleerd als “de uitdrukkingen van representatie (de ruimte denken), voorheen bekend als representaties van ruimte, configuratie, (de ruimte bouwen), voorheen bekend als ruimtelijke praktijk en betekenis (de ruimte interpreteren), voorheen bekend als ruimtes van representatie. Samen de drie ‘krachtvelden’ van de triade. Deze drie krachtvelden laten elk onderscheid tussen ‘ding en proces’ achter, maar impliceren slechts ‘een manier van doen’.
Dit is een taalkundige, pragmatische operatie om zonder veel verwarring te kunnen wijzen op elk van de drie beschouwde elementen. Vandaar: binnen het veld van representatie vraag ik: hoe ‘denken’ commoners common space? Op het gebied van configuratie vraag ik: hoe ‘bouwen’ commoners een gemeenschappelijke ruimte? En op het gebied van betekenis vraag ik: hoe ‘leven’ commoners in de gemeenschappelijke ruimte?”

Lees verder “Shapeshifting: Stad in de Maak als ‘producent van Gemene Ruimte’”

De Stoker #5 Pension Almonde The New Normal

Deze vijfde editie van De Stoker is geschreven en samengesteld door de bewoners en werkers in ons project Pension Almonde. Door het internationaal karakter van deze groep ‘stadsnomaden’ is de editie geheel in het Engels. De focus is op hoe deze gemeenschap is omgegaan met Covid, en de lessen die getrokken zijn uit een jaar wonen in de Almondestraat.

Stoker krant #3 uit: Genoeg van de arbeid!

Het mag dan wel ‘komkommertijd’ zijn geweest, maar dat heeft niet belet dat er een verse editie van de Stoker bij de drukker vandaan is gekomen. Een editie die ingaat op één van de lastige dilemma’s van deze tijd: het eind van de arbeid als grondlegger van ons bestaan. En daarmee het begin van een tijdperk waarin niet arbeid maar juist werk – en dan vooral zinvolle werkzaamheden – centraal staan. We hebben er een paar pagina’s over volgeschreven.

Voor wie dat allemaal wat snel gaat: het begint duidelijk te worden dat de ‘baan’ als perspectief voor een groeiend deel van de wereldbevolking een uitstervende realiteit aan het worden is. Oorzaak daarvan is o.a. de massale uitruil van arbeid(ers) door automatisering / robotisering, terwijl er tegelijkertijd een ongekende toestroom van geschoolde arbeidskrachten is. Netto resultaat: ‘surplus populatie’; een reservoir van zinloos geworden arbeidskrachten. Een schrikbeeld, maar ook een buitenkans: we kunnen ons eindelijk met andere dingen nuttig gaan maken. Meer hierover in een speciale dubbelpagina in de krant.

Voor wie de ‘loonslavernij’ toch al geen aantrekkelijk bestaan bood, zal het eind van de arbeid zeker geen ‘zwart gat’ betekenen. Zoals te lezen valt zijn binnen Stad in der Maak velen dat al in méér of mindere mate in realiteit aan het brengen. Tussen dat alles door een paar opmerkelijke interviews met bij Stad in de Maak betrokken mensen. Maar goed, lees het liever zelf maar! De krant is ouderwets op papier te lezen (af te halen op de Pieter de Raadtstraat) of in deze pdf.