Stad in de Maak kocht in 2024 een voormalig schoolgebouw waar al 35 jaar kunstenaars atelier houden. In 2023 zette de gemeente Rotterdam het pand te koop. Nu onderzoeken we samen met de kunstenaars of het mogelijk is om het pand ‘vrij te kopen’ van de speculatieve markt, waardoor deze bijzondere plek voor de kunst behouden blijft.
Op de kop van het Noordereiland, ingekapseld tussen de portiekflats waarboven je de Erasmusbrug uit ziet torenen, vind je een verborgen schat van Rotterdam. ’t Meeuwennest heette het schoolgebouw uit 1954 eerst. Het is ontworpen door B.M. den Hollander en maakt onderdeel uit van een reeks soortgelijke schoolgebouwen in Rotterdam. Een wit pand met grote raampartijen, ernaast een prachtige tuin vol bloesems. Hier zitten vijf kunstenaars aan de koffie, midden in een groots proces om van huurders eigenaren te worden.
Zij hebben allemaal hun eigen discipline. In de lichte lokalen wordt gewerkt aan fotografie, installaties, beeldende kunst, design en andere vormen. Elk lokaal huisvest twee kunstenaars. Elke ruimte ademt een eigen sfeer én een eigen geur van de diverse materialen waarmee gewerkt wordt. Zo vredig als de plek en de ruimtes ogen, zo spannend was het proces de afgelopen tijd.
From the beginning Stad in de Maak has been inspired by the German Mietshäuser Syndikat. This organisation, grounded in the German squatter movement of the 1980’s, at present consists of about 120 different autonomous co-housing (and mixed use -working and -cultural) projects. Each of the projects is self-organized and largely autonomous in its day to day decision making. The buildings are collectively self-managed and owned by the people living there. They pay rent to their own coop. The rents are kept low, and not having any money is never reason for not being admitted.
Grethergelande, Freiburg, since 1982. The start of Mietshäuser Syndikat. Still from the movie ‘Das ist unser Haus’ about the Syndikat (see link below)
The ‘umbrella’ organisation Mietshauser Syndikat has a share in all the individual projects and can veto major systemic decisions, most notably the sale of the property. Because of this structure, the projects are in effect taken off the (speculative) market. Besides that, the Syndikat offers know-how to new co-housing projects. Know-how that was gathered over time in the more than 100 self-built and managed projects. Since the older projects have paid off their loans, but keep on paying rent, the Syndikat, or the individual members, can now also offer financial aid in starting new projects.
Thus the principles of self-organisation and management, of solidarity and of non-speculative, affordable housing for all have been firmly embedded in all the groups that together make up de Syndicat.
For a couple of years several groups in the Netherlands have talked about starting our own Syndicat. This has been achieved this year by starting de vereniging (union) VrijCoop. Stad in de Maak is one of the founding members. A direct copy of the German model proved not possible because of different legal systems. But we managed to stay very close to our inspiration. Several projects are about to start, EcoVillage Boekel probably being the first.
At Stad in de Maak we have been trying several times to bid on derelict buildings in order to escape the temporality of our current houses. Having been severely outbid by the ‘market’ on these occasions, we still have good hope that we will succeed soon.
See all about the Mietshauser Syndicat in this one hour movie ‘Das ist unser Haus’ (This is our House, German spoken, but subtitled in English or Nederlands, choose the CC button (chosen caption) in the Vimeo menu) http://das-ist-unser-haus.de/
