Stad in de Maak van 2023 naar 2024

Team SidM 2023 poseert in fonkelnieuwe KIOK. vlnr (15+) boven: Jaap van der Lee, Selma Hengeveld, Phillipa Driest, Daphne Koenders, Erik Jutten. midden: Ana Dzokic, Daan den Houter, Marc Neelen, Guido Marsille, Piet Vollaard. onder: Frank Hanswijk, Christine van Meegen, lege plek voor Melle Smets (zat vast in Belgie) en Sebastian Kubersky.

In Rotterdam is in december 2023 Kiosk heropend. Ooit onderdeel van Pension Almonde, tussentijds gevestigd in de Hofbogen, nu verhuisd naar de Stokerij aan de Pieter de Raadstraat 35A. Phillipa (Flip) organiseerde een ‘soft opening’ en vanaf nu is deze alternatieve kunst- en activisme bookshop / risoprintshop / vergader- en workshopruimte elke vrijdag van 14:00 tot 20:00 geopend. Hét adres voor ‘radical/critical theory, fiction, poetry and self-publishing practices.’
Intussen is de sloop van de Almondestraat na bijna drie jaar nodeloze leegstand dan toch begonnen, maar zijn de overige SidM-panden in Rotterdam Noord nog steeds actief, en zullen dat de komende jaren ook blijven.

Lees verder “Stad in de Maak van 2023 naar 2024”

Stoker De Vlaardinger Meent en onderzoek naar de Oostwijk


Er is (eindelijk) weer een nieuwe aflevering van De Stoker verschenen. Nummer 6 is geheel gewijd aan het huidige project Vlaardinger Meent en geschreven door de bewoners zelf. Lees alles over de verschillende bewoners, de reeks collectieve activiteiten en voorzieningen, het sociocratische zelfbestuur, tuintips, gedichten, stripverhaal en meer.

Download een pdf-versie hier, of scoor een printversie in de common (Cornelis Houtmanstraat 22)

Tegelijkertijd is (ook eindelijk) de website van het project actief: vlaardingen-commons.nl

This issue of De Stoker is in dutch, but some articles have been posted in an English translation on the website of the project.


Dit voorjaar verrichtten Els Desmet en Annemarie Sour stadsgeografisch onderzoek naar de geschiedenis, de bewoners en de verschillende samenwerkingsverbanden van de wijk Vlaardingen-Oost. Het volledige verslag is hier te downloaden.

Slopera , the (short) Movie

Eind september 2020, tussen twee Corona-lockdowns in, werd in de Almondestraat de straatopera ‘Slopera, tragiek van een sloopstraat’ opgevoerd. Een keur aan Rotterdamse acteurs en zangers, een koor van Codarts en natuurlijk de oude en nieuwe bewoners zelf brachten lief en leed van twee jaar vertrekkende Almondestraters en intrekkende stadsnomaden, van gedeeld leed en gedeeld plezier, en van de spelers en slachtoffers van het stedelijk woningtoewijzingssysteem in beeld. Met een samenvattende video impressie kijken we even terug naar één van de culturele hoogtepunten van het project Pension Almonde.

Meer over De Slopera en de activiteiten van het weekend van de uitvoering hier

Shapeshifting: Stad in de Maak als ‘producent van Gemene Ruimte’

Op 29 januari, midden in een Covid-lockdown, verdedigde Louis Volont (Sociologie & Cultuur Commons Quest Office, Universiteit Antwerpen) zijn proefschrift ‘Shapeshifting: The Cultural Production of Common Space’. Stad in de Maak in het algemeen, en Pension Almonde in het bijzonder, was een van de drie cases die Louis als ‘getuigen voor de verdediging’ gebruikte. De andere twee zijn The Public Land Grab (Londen) en Montana Verde (Antwerpen). Het volledige proefschrift is online te lezen, maar hier is alvast een voorproefje.

In zijn inleiding stelt Louis zijn fundamentele ‘empirische’ onderzoeksvraag als volgt: “Dit onderzoek stelt het concept van gemeenschappelijke ruimte op de proef. Mijn leidende vraag is deze: hoe wordt de gemeenschappelijke ruimte geproduceerd binnen de huidige omstandigheden van stedelijke ontwikkeling? Anders gezegd: via welke tactieken geven stadsactivisten een ruimtelijke uitdrukking aan het concept van de Gemene Ruimte (commons)?”

De belangrijkste ‘gids’ van de studie is Lefebvre’s ’triade’ (‘The Production of Space’ en ‘Critique of Everyday Life’); ‘geleefde’ ruimte (representatieve ruimte), geconcipieerde ruimte (representaties van ruimte) en waargenomen ruimte (ruimtelijke praktijk). Maar Louis hernoemt / herdefinieert deze Levebrvreaanse triade vanwege: “Lefebvre’s ‘wollige’ formulering van de drie sferen van de triade. Representaties van zowel ruimte als representatieruimten lijken in de triade op te treden als dingen, namelijk als visuele, verbale of geschreven projecties in de context van de eerste, en als ruimtes met een gevoel van meervoudige betekenis in de context van de laatste. Ruimtelijke praktijk komt dan niet naar voren als een ‘ding’, maar als een ‘proces’: een proces om ruimte te gebruiken, of het nu is om te overleven, maatschappelijke reproductie of kapitalistische groei.

In plaats daarvan wordt de triade geherformuleerd als “de uitdrukkingen van representatie (de ruimte denken), voorheen bekend als representaties van ruimte, configuratie, (de ruimte bouwen), voorheen bekend als ruimtelijke praktijk en betekenis (de ruimte interpreteren), voorheen bekend als ruimtes van representatie. Samen de drie ‘krachtvelden’ van de triade. Deze drie krachtvelden laten elk onderscheid tussen ‘ding en proces’ achter, maar impliceren slechts ‘een manier van doen’.
Dit is een taalkundige, pragmatische operatie om zonder veel verwarring te kunnen wijzen op elk van de drie beschouwde elementen. Vandaar: binnen het veld van representatie vraag ik: hoe ‘denken’ commoners common space? Op het gebied van configuratie vraag ik: hoe ‘bouwen’ commoners een gemeenschappelijke ruimte? En op het gebied van betekenis vraag ik: hoe ‘leven’ commoners in de gemeenschappelijke ruimte?”

Lees verder “Shapeshifting: Stad in de Maak als ‘producent van Gemene Ruimte’”

Sloperaweekend in de Almondestraat

Tijdens het Sloperaweekend op 25, 26 en 27 september presenteerde Pension Almonde zich nog een keer groots met: de Opera, de Straat en de Theorie. Nog één keer deelden wij ons leven in de straat met een fantastische opera met een cast van bekende Rotterdamse acteurs en bewoners. Nog één keer openden we alle deuren voor een straatvullende expositie. Nét op tijd voor de sloop van de straat na 1 november en precies op tijd om wethouder Bas Kurvers rond te leiden door de straat en te wijzen op het belang van community en onconventionele woonvormen in Rotterdam.

Het publiek in anderhalve meter vakken. Op de voorgrond het toneel en de balkons (voor het koor)

De (Straat)Opera
Elke dag om 17.00 uur brachten bewoners samen met logés, passanten en een 100% Rotterdamse cast de straat tot leven in de voorstelling Slopera, tragiek van een Sloopstraat. Een Rotterdamse Opera waar zelfs de sloopkogels dansen met o.a. John Buijsman, Gabby Bakker, Nastaran Razawi Khorasani en Jan Rot. Deze voorstelling is onderdeel van de Operadagen Rotterdam en gemaakt door Louis van der Waal en Hajo Doorn i.s.m. Wunderbaum in opdracht van Stad in de Maak. Vanwege Corona zaten de 150 bezoekers per avond allemaal in hun eigen vak. Stoelen werden zelf meegenomen, net als de snacks en drankjes. Na een regenachtige try out op vrijdag, scheen de rest van het weekend de zon in de straat. Vanwege Corona was het heel anders dan we ooit verwacht hadden, maar de mensen in hun vakken bleken een prachtige levende straatcompositie en er waren toch nog uitverkochte voorstellingen.

(een deel van) de acteurs: vlnr Jan Rot, John Buijsman,

De Straat
HaHa Productions organiseerde een straatvullende expositie die rondom de voorstelling te zien was. Alle buurtinitiatieven, ateliers en andere ruimtes die konden dienen als expositieruimte openden hun deuren. Het was een exclusief inkijkje in het leven in dit veelzijdige en creatieve moderne stadspension. Een kinderkamer met een verhaal, een parade van futuristische wenswoningen, een Heimweewoning, een autobiografisch springkussen, open ateliers, een muziekpodium door jongeren uit Rotterdam-Noord en nog veel meer! Het Sloperahuis was het epicentrum van deze expo. Vanuit deze plek brachten Roxette Capriles en Rolf Engelen voorafgaand aan de Slopera al ruim een jaar steeds kleine interventies. Acts uit het 24/7 leven in de Almondestraat, op de meest onverwachte momenten, plekken en manieren. Tijdens het weekend was er een Loterij, waarin je voorwerpen uit de straat en eerdere actes kon winnen. Ook was er een telefoontribune, waarin je smartphone een performance die je alleen via je camera terug kon zien.

sloopkogel ballet

De Theorie en De Praktijk
Als initiatiefnemer van Pension Almonde organiseerde Stad in de Maak dit weekend om aandacht te vragen voor onconventionele vormen van coöperatief wonen, werken en leven in een veranderend Rotterdam. Pension Almonde opende haar deuren voor de groeiende groep mensen die niet langer vertegenwoordigd wordt in de huidige stadsvernieuwing. Het project was een levend onderzoek, waarvan de bewoners en buurtinitiatieven onderdeel zijn. De resultaten waren zichtbaar in de straat.

Lees verder “Sloperaweekend in de Almondestraat”

De Stoker #5 Pension Almonde The New Normal

Deze vijfde editie van De Stoker is geschreven en samengesteld door de bewoners en werkers in ons project Pension Almonde. Door het internationaal karakter van deze groep ‘stadsnomaden’ is de editie geheel in het Engels. De focus is op hoe deze gemeenschap is omgegaan met Covid, en de lessen die getrokken zijn uit een jaar wonen in de Almondestraat.

Stad in de Maak in tijden van Corona

Het is even stil geweest op onze website. Dat komt niet omdat we door het Corona-virus zijn lamgelegd – in tegendeel, de ontwikkelingen buitelen over elkaar heen en dan is het zaak eerst de meest noodzakelijke actie te ondernemen. Maar nu toch even tijd voor een update.

Allereerst, met ons allemaal (de community van ca. 80 mensen) gaat het tot nu toe goed. Vooral in de Almondestraat zijn de bewoners van Pension Almonde razendsnel omgeschakeld naar het ‘nieuwe normaal’:

– Het online communiceren via diverse kanalen (whatsapp, radio, facebook, video-vergader-tools als Zoom etc.) is al snel opgepakt en vanzelfsprekend geworden. Ook meetings en vergaderingen gaan gewoon door. We leren met z’n allen dat fysieke aanwezigheid niet altijd noodzakelijk is.
– Communicatie vanaf de balkons houdt vanzelf de juiste social distance in acht.
– Er is gezongen op de balkons en gedanst, er zijn online raves georganiseerd, er wordt online yoga beoefent en social distance sport in het park.
– De saamhorigheid is groot en er is een speciale Care-groep ontstaan die door direct telefonisch contact nagaat of het met iedereen goed blijft gaan.
– Inmiddels is ook de outreach naar de wijk gestart. Nadat Keju Kitchen (een commons cateringbedrijf in de straat) eerste de wekelijkse soepdag veranderde in take-away en begon met het koken voor de straat, is de service nu – met financiële steun van gemeente – uitgebreid naar gratis voedselvoorziening voor bejaarden en hulpbehoevenden in de wijk.

En: de eerste corona-tijdperk baby binnen onze community is gisteren de wereld ingestapt. Moeder en kind maken het goed. Een tweede is binnen een week gepland.

De dagelijkse ontwikkelingen zijn via verschillende kanalen te volgen:
– de Nieuws knop op de website van pension Almonde;
– de Facebook pagina van pension Almonde;
– en het dagelijkse radiokanaal Good Times, Bad times is via internet te volgen (soms) met laid back gesprekken en muziek.

Daarnaast zijn ‘de media’ de laatste dagen langs geweest. Allereerste een kort item in een ARTE/ZDf (Duitse televisie) aflevering van Metropolis over de Rotterdamse cultuur, waarin Melle Smets je vanaf minuut 10 meeneemt naar de Almondestraat. De opnamen waren trouwens 4 weken geleden; een andere wereld. Na een pre-corona aflevering van WijkTV over pension Almonde in het algemeen  volgde een reportage van Open Rotterdam over de voedseldistributie.  Ook de regionale zender RTVRijnmond kwam langs.

Zie ook het mooie artikel in De Volkskrant: Soep en yoga: hoe een Rotterdams huizenblok ondanks alles contact houdt

Wij zijn blij verrast door de veerkracht en het aanpassingsvermogen van onze Stad in de Maak gemeenschap. Dit schept hoop voor een beter toekomst en laat zien dat dit soort hechte gemeenschappen van vitaal belang zijn, niet alleen in dagen van cirisi, maar vooral ook daarna, als er hopelijk een andere wereld ontstaat uit de huidige ellende.

Kunstfeestje ‘Overal’ in de Almondestraat

Van donderdag 6 tot en met zondag 9 februari was Rotterdam in de ban van de jaarlijkse Art Week / Art Rotterdam. Voor Pension Almonde was dat een mooie aanleiding om dit weekend uit haar huizen te knallen. De straat veranderende overdag in een expositie met de Not For Profit Art Party (ism WORM) en ‘s avonds in een ‘Feestje Overal’-feest, waarbij veel van de huizen van de stadsnomaden werden getransformeerd tot informele bars, (pizza)keukens en meditatieruimten. ‘s Nachts kon er natuurlijk worden geslapen in een van de vele door kunstenaars getransformeerde logeerkamers.

De Not For Profit Art Party toonde kunst van circa 50 kunstenaars op en tussen de muren van het pension. Er was werk te zien van kunstenaars die verbonden zijn aan Rotterdamse instellingen als de Bcademie en Printroom, van presentatie-instellingen uit heel Nederland en van kunstenaars/bewoners van Pension Almonde zelf. Zowel de Volkskrant als kunstmagazine Jegens & Tevens schreven enthousiast erover.

[slideshow_deploy id=’1424′]

Voor de pensiongast en bezoekende kunstliefhebbers was er een échte (nacht)receptie, waar je een tandenborstel, maar ook condooms en bananenbodylotion kon kopen. Gastvrouw Flip runde een boekenkiosk. Receptie en nachtbar X-bar zijn vanaf dit weekend blijvend onderdeel van het pension geworden. Buurtinitiatief Keju kitchen fungeerde als ontbijtzaal én als karaoke bar.

[slideshow_deploy id=’1440′]

Op zaterdagavond, in de fonkelnieuwe Xbar in de kelder van de receptie (beide ontwerp en uitvoering Studio C.A.R.E.), nam Sociale Onrust de gasten mee in poëtisch punkgeweld. Die avond gingen bovendien alle deuren open voor het Feestje Overal. Met een gingerbar annex apekooi, een pizza & (echte!) tattoo party, het Sloperahuis met een prachtperfomance, silent disco in de bedoeïenentent, gedichten vanaf het balkon, een theeceremonie om 1 uur ’s nachts en veel meer. Dit weekend was de Almondestraat The place to be (en de komende maanden houden we dat zo)

Gelukkig hebben we de uitstekende foto’s van Frank Hanswijk nog!

Bedankt allemaal! WORM Rotterdam, Stichting VHDG, EXTRAPOOL, XPUB, – Piet Zwart Institute,Bcademie.nl, Printroom, Expoplu, Tetem, Keju Kitchen, Slopera, Nieuwe Vide Artspace, C.A.R.E., KIOSK, Stad in de Maak – City in the Making

Pension Almonde website en subsidie

Maandag 3 december is tijdens een Groenlichtbijeenkomst op het stadhuis officieel bekend gemaakt dat het project Pension Almonde door de stadsjury is geselecteerd voor Citylab010 subsidie. Dankzij deze subsidie tot zomer 2020 doorgaan en is er financiële ruimte voor extra sociaal en cultureel programma.

Meer over de subsidie en het projectplan vind je op de website van Citylab010.

Tegelijkertijd is de website www.pension-almonde.nl gelanceerd, met profielen van bewoners en buurtinitiatieven die in de Almondestraat een tijdelijk onderdak hebben gevonden.